Het NvvE najaarscongres van 9 november staat volledig in het teken van de Richtlijn endodontische diagnostiek en behandeling die we in maart presenteerden. We gaan in de lezingen dieper in op verschillende aspecten van deze nieuwe Richtlijn. Een aantal van de sprekers zijn bij de ontwikkeling van de richtlijn betrokken geweest en er is ruimte voor discussie. Alle reden om erbij te zijn op vrijdag 9 november!

Vanaf 16/11 kunt de de presentaties hier nog eens op uw gemak bekijken. 

Programma

  • 8:00
    9:00

    Ontvangst

    registratiebalie open
  • 9:00
    9:15

    Opening

    Inleiding door voorzitter Ellemieke Hin en voorstellen moderator Danielle Boonzaaijer
  • 9:15
    10:00

    Hans Genet lezing

    door dr. Luc van der Sluis

    Hans Genet (1944-1989) was een gedreven docent en clinicus met een uitgesproken voorliefde voor de endodontologie. Hij opende honderden studenten en tandartsen de ogen met een toen voor ons land revolutionaire kijk op de endodontie. Na zijn overlijden is ter nagedachtenis aan hem door de NVvE de Hans Genetlezing ingesteld. Deze lezing geeft sprekers een podium waarop zij hun klinisch gerelateerde vrije associaties binnen het vakgebied kunnen uiten. De eerste Hans Genetlezing werd in 1990 gehouden. Sindsdien is de lezing, met een onderbreking van enkele jaren, een periodiek terugkerend onderdeel van de NVvE-congressen.

    Dit jaar heeft de NVvE Luc van der Sluis uitgenodigd om de lezing te verzorgen.

    De endodontische behandeling door de jaren heen. Hebben we behoefte aan nieuwe behandelconcepten?  

    Hans Genet was een algemeen practicus met interesse in de endodontologie. Hij heeft zich ingezet voor de verbetering van de kwaliteit van de endodontische behandeling in de algemene praktijk zowel door het onderwijs op de universiteit te vernieuwen alswel de bij- en nascholing van tandartsen op te pakken. De behandeling moest een logisch verhaal worden gebaseerd op de wetenschap en niet op mystiek.

    Om een logischer verhaal te creëren zijn langlopende klinische studies in de algemene praktijk van belang, ook hier heeft Hans zich voor ingezet.

    Hans is ongeveer 30 jaar geleden overleden, wat is er in de afgelopen tijd gebeurd rondom de endodontische behandeling? Is de mystiek inderdaad vervangen door een logisch verhaal of hebben we nu te maken met andere soorten van mystiek? Hebben we meer kennis gekregen over de kwaliteit en levensduur van de endodontische behandeling in de algemene praktijk?  Hoe effectief zijn we in het bestrijden van parodontitis apicalis in vergelijking met 30 jaar geleden? Wat heeft de technologie ons gebracht?

    Tijdens de Hans Genetlezing zal Luc onder andere bovenstaande vragen proberen te beantwoorden in relatie tot het werk van Hans Genet en wetenschappelijke studies verschenen in de afgelopen 30 jaar. Wat kunnen we verwachten voor de toekomst? Nog meer mystiek of gewoon meer preventie?

    Leerdoelen:

    1. inzicht in de genezingspercentages van parodontitis apicalis en in de overlevingspercentages van elementen met een wortelkanaalbehandeling
    2. inzicht in de invloed van de technologie in de endodontologie
    3. inzicht in de factoren die de kwaliteit van de endodontische behandeling kunnen beïnvloeden
    4. inzicht in het onderwijs in de endodontologie op de universiteit
  • 10:00
    10:30

    Klinische richtlijnen: keurslijf of uitdaging?

    door dr. Dirk Mettes

    In deze presentatie zal aandacht worden besteed aan de zegeningen en de tekortkomingen van richtlijnen en het proces van evidence-based richtlijnontwikkeling (EBRO) in de mondzorg. Aspecten als de kwaliteit van een klinische praktijkrichtlijn, ‘op beste bewijs gebaseerde’ aanbeveling en de implementatie van richtlijnen in de praktijk komen beknopt aan de orde. De rol van de mondzorgverlener, (wetenschappelijke) verenigingen en patiënten worden nader toegelicht.

     U hebt inzicht gekregen in:

    1. De rol van richtlijnen bij het verbeteren van kwaliteit van zorg. 
    2. De wijze waarop op bewijs gebaseerde richtlijnen worden ontwikkeld. 
    3. Hoe de kwaliteit van een klinische richtlijn kan worden beoordeeld. 
    4. Hoe de implementatie van een richtlijn kan worden
bevorderd. 
  • 10:30
    11:00

    Pauze

  • 11:00
    11:45

    De peri-apicale opname 2.0

    door Jenneke de Jong

    Röntgenologisch onderzoek is een essentiële aanvulling op het klinisch onderzoek. De mogelijkheden om periapicale botafbraak aan het licht te brengen hangen van verschillende factoren af. Eén daarvan is de techniek waarmee de opname gemaakt wordt. Tegelijkertijd moet voldaan worden aan het ALARA-principe (As Low As Reasonably Achievable), oftewel de tandarts moet bewust omgaan met de veldgrootte en belichtingstijd in relatie tot anatomie, diagnostische vraagstelling en afscherming.

    Het gebruik van instelapparatuur is daarvoor echter niet altijd toereikend. Het is belangrijk om te bepalen welke anatomische structuren er in beeld gebracht moeten worden en vooral hoe. Om zo die ‘gewone’ röntgenopname beter, duidelijker en beter reproduceerbaar te maken. 

    Leerdoelen:

    1. De dimensies leren bepalen waarin een röntgen­opname gemaakt wordt.
    2. Hoe een duidelijker röntgenbeeld te creëren door goed te kijken. Met ‘tips & tricks’ om de instelapparatuur met film zo optimaal mogelijk in de mond te plaatsen.
    3. De gevolgen van de beperkingen om anatomische structuren correct in beeld te brengen en te vertalen naar de diagnostiek, bijvoorbeeld voor het invullen van de CEB (classificatie endodontische behandeling).
  • 11:45
    12:30

    Onverwachts bezoek

    door Bram Lak

    Een van de lastigste dingen bij een pijnklacht is dat deze niet van te voren is te plannen en altijd op het verkeerde moment lijkt te komen.

    Het zou toch heerlijk zijn als u deze patiënt kunt verlossen van zijn klacht zonder dat u de lunchpauze hoeft op te geven of dat u weer met een rood hoofd als laatste uw kinderen ophaalt van de opvang.

    Hoe kan de nieuwe richtlijn u en uw patiënt helpen om deze acute klachten zo efficiënt mogelijk te behandelen? Weefselbesparing is hierbij, net als bij elke endodontische behandeling, ook een belangrijke factor om rekening mee te houden. En hoe mooi zou het zijn als we in sommige gevallen de pulpa nog vitaal achter kunnen laten? 

    U hebt inzicht gekregen in:

    1. De inhoud van de richtlijn met betrekking tot de behandeling van acute klachten.
    2. De behandelmogelijkheden bij een necrotische pulpa.
    3. De behandelmogelijkheden bij een vitale pulpa.
    4. In welke gevallen u zou kunnen opteren voor een minder invasieve behandeling met behoud van de vitaliteit van de pulpa.
    5. De pijnbestrijding tijdens en na de endodontische behandeling.
  • 12:30
    14:00

    Lunch

  • 14:00
    14:45

    Orthograde herbehandeling: hoe maak ik een risico analyse gebaseerd op “prognostische factoren”?

    door dr. Hagay Shemesh

    In deze presentatie wordt de richtlijn orthograde herbehandeling toegelicht. Daarna worden de alternatieve behandelingen en de risico’s daarvan besproken. De invloed van de prognostische factoren op de adviezen aan de patiënt en de uitkomst worden uitgelegd, gebaseerd op de huidige beschikbare wetenschappelijke literatuur. 

    Leerdoelen:

    1. U bent op de hoogte van welke factoren spelen een rol bij de prognose van parodontitis apicalis.
    2. U weet welke alternatieve behandelingen zijn er voor postoperatieve parodontitis apicalis.
    3. U weet in welke situaties u van de richtlijn mag afwijken.
    4. U bent in staat te reflecteren op uw behandelplan gebaseerd op prognostische factoren en risicoanalyse.
  • 14:45
    15:30

    Ik doe mijn best, is dat genoeg?

    door Aukje Bouwman en Machteld Siers

    Bij een inventarisatie onder collega-tandartsen bleek er een grote behoefte te bestaan aan een richtlijn over procedurefouten. We hebben allemaal een idee over hoe een perfect geïndiceerde en uitgevoerde wortelkanaalbehandeling eruit zou moeten zien, maar realiseren ons dat het nog niet zo eenvoudig is om deze uit onze vingers te krijgen. Soms is een sub-optimaal resultaat het gevolg van de hoge moeilijkheidsgraad. Dit kan verschillende redenen hebben: complicerende patiëntfactoren, de anatomie van het element of additionele factoren als bijkomend tandletsel door trauma of parodontale pathologie. Soms is er sprake van een niet vlekkeloos verlopen procedure die resulteert in een afwijkend resultaat. In deze lezing worden casussen besproken waarin het niet gegaan is zoals van tevoren werd gehoopt. We bespreken in deze lezing hoe hiermee om te gaan en hoe dit de volgende keer eventueel te voorkomen is.

     Leerdoelen:

    1. U kunt uw patiënt voorlichten over de aard en de gevolgen van een procedurefout en beargumenteren hoe u handelt na het optreden ervan.
    2. Na deze lezing kunt u valkuilen in procedures zien aankomen en vermijden.
    3. Een richtlijn geeft houvast, maar na deze lezing weet u dat u niet mag stoppen met nadenken.
  • 15:30
    16:00

    Pauze

  • 16:00
    16:45

    Antibiotica en pijnbestrijding

    door dr. Luc Gelinck

    De richtlijn laat zien dat er maar beperkt betrouwbare wetenschappelijke data zijn over de beste wortelkanaalbehandeling. Reiniging gebeurt chemisch, al dan niet gecombineerd met ultrageluid. Uit de beperkte, kleine studies blijkt het profylactisch toedienen van antibiotica geen effect te hebben op pijn of op het risico van opvlamming. Het gebruik van pijnstillers wordt niet verminderd bij gelijktijdig gebruik van antibiotica. Hierdoor wordt het systemisch toedienen van antibiotica voor een wortelkanaalbehandeling of bij pulpitis afgeraden. Steroiden zijn waarschijnlijk effectiever dan pulpotomie bij het verminderen van postoperatieve pijn bij patiënten met symptomatische pulpitis en vitale pulpa.

    Belangrijke complicaties op afstand zijn te zeldzaam om in dit soort kleine studies gedetecteerd te worden. Een significant verband tussen wortelkanaalbehandelingen en endocarditis kon niet worden aangetoond. Het beperken van antibioticagebruik op grote schaal levert een belangrijke bijdrage aan het beperken van antimicrobiële resistentie op landelijk niveau.

    U krijgt inzicht in:

    1. De laatste inzichten in ons microbioom: “the good, the bad and the ugly” van de mondflora.
    2. De do’s and don’ts bij antibioticagebruik en de wetenschap achter antibiotica profylaxe.
  • 16:45
    17:00

    Discussie en afsluiting

  • 17:00
    18:00

    Borrel

Sprekers

  • dr. Luc van der Sluis

    Luc is in 1985 afgestudeerd als tandarts bij het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) alwaar hij ook in 1993 de differentiatie opleiding in de Endodontologie succesvol heeft afgerond onder de begeleiding van prof. dr. P.R. Wesselink. In 2007 is Luc gepromoveerd met prof. dr. P.R. Wesselink en dr. M-K Wu als promotor en copromotor.

    Vanaf 1993 werkt Luc als Tandarts Endodontoloog en van 1993 tot 2010 was hij verbonden aan de afdeling Cariologie, Endodontologie en Kindertandheelkunde van het ACTA waar hij zich bezighield met onderwijs en onderzoek. Van 2010 tot 2013 heeft Luc gewerkt bij de tandheelkunde faculteit van Toulouse in Frankrijk. Momenteel is Luc afdelingshoofd van het Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde van het UMC Groningen en is Principal Investigator van het Kolff Instituut (Universiteit Groningen).  Luc publiceert regelmatig in de top journals in zijn onderzoeksgebied en is (co)auteur van hoofdstukken in internationale tekstboeken. Luc wordt regelmatig uitgenodigd als spreker op (inter)nationale congressen.

    De huidige focus van zijn onderzoek is de preventie van parodontitis apicalis en de desinfectie van het wortelkanaal.

  • dr. Dirk Mettes

    Dirk Mettes studeerde tandheelkunde in Nijmegen en was enige decennia werkzaam in de klinische mondzorg. Hij promoveerde op onderzoek naar de relatie tussen risico op mondziekten en frequentie van periodiek mondonderzoek. Aandachtsgebieden en publicaties: kwaliteit van mondzorg, op bewijs gebaseerde richtlijnontwikkeling (EBRO) en implementatie. Hij was docent op de Opleiding Tandheelkunde Nijmegen, had zitting in de commissie van de Gezondheidsraad die in 2012 het rapport ‘Mondzorg van morgen’ uitbracht. Vanaf 2015 is hij verbonden aan het Kennisinstituut Mondzorg (KIMO), een landelijke instituut voor richtlijnontwikkeling. 

  • Jenneke de Jong - de Waard

    Jenneke de Jong-de Waard (RUG 1989) volgde haar opleiding Endodontologie aan het ACTA tussen 1995 en 1998.

    Jenneke heeft een verwijspraktijk voor endodontologie in Leeuwarden sinds 2001 en ze is sinds 2011 werkzaam aan het CTM (Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde) in Groningen als theoretisch en klinisch docent.

  • Bram Lak

    Bram Lak (1977) studeerde tandheelkunde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (thans Radboud Universiteit Nijmegen). Na zijn afstuderen was hij enkele jaren werkzaam in de algemene praktijk en parttime docent bij de afdeling Parodontologie. In 2010 heeft hij de postdoctorale opleiding Endodontologie aan het ACTA afgerond. Daarna  werkte hij bij tandartsenpraktijk ’t Plein te Kerkdriel. Sinds 2016 is hij werkzaam in de verwijspraktijk EndoUtrecht.

    Van 2011 tot 2016 was hij penningmeester en voorzitter van TEN (Tandarts Endodontologen Nederland).

  • dr. Hagay Shemesh

    Dr. Hagay Shemesh is tandarts- endodontoloog, universitair hoofddocent en afdelingshoofd van de afdeling Endodontologie van ACTA.

    Dr. Shemesh behaalde zijn tandartsdiploma in 1990 aan de Hebrew University in Jeruzalem en volgde daar van 1996 tot 2000 de opleiding Endodontologie. Sinds 2002 is hij gevestigd in Nederland en verbonden als docent aan de sectie Endodontologie van het ACTA, en in 2009 promoveerde hij cum laude . Samen met zijn academische werkzaamheden werkt hij part time als endodontoloog in de Verwijspraktijk voor Tandheelkunde in Amsterdam.

  • Aukje Bouwman en Machteld Siers

    Aukje Bouwman was in februari 2000 de eerste die in Nijmegen als tandarts afstudeerde in het nieuwe millenium. Daarna werkte zij als medewerker en waarnemer in verschillende algemene praktijken.  Van september 2002 tot oktober 2005 volgde ze de MSc opleiding tot tandarts-endodontoloog aan het ACTA. Sinds het afronden van de opleiding is zij werkzaam bij de vakgroep Preventieve en Curatieve tandheelkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen en verzorgt zij studentenonderwijs en post academisch onderwijs op het gebied van de endodontologie.  Daarnaast is zij werkzaam in haar verwijspraktijk voor endodontologie te Nijmegen.

    Machteld Siers deed tandartsexamen aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (KUN). Haar werk als praktijkmedewerker in een algemene praktijk combineerde zij met een beroepsdifferentiatie tot tandarts-endodontoloog. In september 1999 heeft zij het examen tot tandarts- endodontoloog met succes afgelegd. Vanaf die tijd werkt zij als tandarts-docent, verbonden aan de vakgroep Preventieve en Curatieve Tandheelkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hier verzorgt zij zowel studentenonderwijs als PAO. Hiernaast voerde zij sinds 1999 algemene praktijk en een verwijspraktijk voor endodontologie. Sinds 2007 werkt zij bij XQ dent Zeist en voert zij daar een verwijspraktijk voor endodontologie.

  • dr. Luc Gelinck

    Luc werd na zijn studie geneeskunde in Leiden in Den Haag vroeg in de jaren 90 geconfronteerd met de gevolgen van HIV/AIDS, op dat moment nog een dodelijke ziekte. Dat deed hem besluiten infectioloog en HIV-behandelaar te worden. In die hoedanigheid werkte hij achtereenvolgens in het LUMC, het ErasmusMC en het HaaglandenMC. Over de jaren hebben kliniek, wetenschap en onderwijs altijd deel uitgemaakt van de dagelijkse praktijk. Van de vele duizenden infectieziekten consulten die de afgelopen decennia de revue passeerden is een vast, klein, percentage gelinkt aan de mondflora. Vooral bij hersenabcessen, endocoarditis en het syndroom van Lemiere wordt duidelijk dat mondflora ook ernstige aandoeningen kan veroorzaken.

    De inzichten in het menselijk microbioom zijn een recentelijk snel ontwikkelend wetenschapsveld. Ook nu wordt er in samenwerkingsverband gewerkt om hier meer inzicht in te verwerven.